De andere Antillen

Je treft er witte tropische stranden aan maar in het noorden is het zand zwart van kleur. Je kunt er zo het warme en heldere water in lopen maar je kunt ook de bergen in, tot bijna 1400 meter hoogte. De zeeën nodigen uit tot duiken, met aan het westen de Caribische zee en aan het oosten de Atlantische oceaan.  En wanneer je droog wilt blijven heb je de keuze uit savanne, mangrovebos of tropisch regenwoud. Het eiland Martinique heeft dit allemaal. Het is onderdeel van die andere Antillen, de exotische eilanden die bij Frankrijk horen. Het is een bestemming voor alle vakantiegangers dus ook voor niet duikende familieleden.

Het Caribische eiland is 70 kilometer lang en hoort bij de Bovenwindse Eilanden. De westkust, waar de zee veel rustiger is dan aan de Atlantische zijde, kent  vele duikspots. Twee grote rotspunten liggen daar in open zee en trekken veel onderwaterleven aan en hiermee ook duikers. Dit zijn de Perle in het noorden en de Diamant in het zuiden.

onderwaterlandschap
Onderwaterlandschap

Het noorden is qua duikgebied wat minder populair omdat het zand er zwart is en daarom niet zoveel zonlicht reflecteert als in het zuiden. Om deze reden is er minder licht onder water. Die zwarte kleur wordt veroorzaakt door de uitbarstingen van de vulkaan Montagne Pelée. De vulkaan waarvan de top de meeste tijd wordt verhuld door een laag wolken is nog steeds actief en heeft iets meer dan een eeuw geleden nog 30.000 doden veroorzaakt in de nabijgelegen stad Saint-Pierre, tot dan de hoofdstad van het eiland. Er lijkt hier echter meer en vooral grotere vis te zitten dan in het zuiden. De rots genaamd Sous-Marin verbergt een prachtige doorgang onder water die wordt verhuld door een muur van kardinaalvissen, de directe omgeving daarvan wordt op geringe diepte bewoond door veel schildpadden en in de buurt van de Perle zorgen grote en solitaire barracuda’s voor onvergetelijke ontmoetingen. Elke duik is weer een ontdekking waarbij trekkersvissen, veel koralen, grote baarzen, trompetvissen of prairies met grappige, nieuwsgierige en meekijkende zeepalingen je blijven verbazen. Het noorden is ook de plek waar je moet zijn om dolfijnen te spotten, nabij de elektriciteitscentrale. Zelfs walvissen worden hier gezien.

een van de vele wrakken
Eén van de vele wrakken

De vulkaanuitbarsting van 2002 heeft niet alleen op het land sporen achtergelaten. Voor de haven van Saint-Pierre liggen nog een paar wrakken die de ramp niet hebben overleefd. De bekendste daarvan is de Roraima, die in de jaren ’70 van de vorige eeuw op 300 meter uit de kust terug werd teruggevonden op een diepte van 60 meter. Duikpionier Cousteau dook er ook op en noemde haar het wrak met de witte haren, dit vanwege de lange witte koraalachtige slierten die langs het gezonken schip groeien. De duik is diep dus moeilijk en het wrak is maar liefst 120 meter lang. In een enkele duik heb je er daarom nog maar weinig van gezien. Maar het wemelt er van de vis als barracuda’s, angelfishes en trompetvissen. Rode sponzen en gorgonen maken het kleurenpalet helemaal compleet.

oog in oog met een kogelvis
Oog in oog met een kogelvis

Het zuiden kenmerkt zich door de formidabele Bounty-stranden met kleine restaurants waar Creoolse maaltijden worden geserveerd. De kip en de langoest worden begeleid met de sauce chien, een pittige saus waar vele kruiden en specerijen van het eiland in verwerkt zijn. Na een duik in het transparante water is een lokale Planteur ook zeker welkom: een mix van witte en bruine rum, grenadine en verse vruchtensap. Op deze zuidelijke helft van het eiland zitten de meeste duikcentra. Snorkelen is echter vaak al voldoende om te genieten van de kleurenpracht en het weelderige leven onder water. De watertemperatuur is hier gemiddeld 27 graden dus niets hoeft je ervan te weerhouden om te genieten van al het schoons onder de oppervlakte. Dat genieten begint al bij een tête-à-tête met een kogelvis die je onbevreesd aan blijft staren op een diepte waar je bijna kunt staan. Anemoonvisjes zijn net zo schattig en aangrijpend als in tekenfilms en dagen je keer op keer uit om ze te betrappen. Koraalduivels hebben hier inmiddels ook hun intrede gedaan en betoveren je met hun gevaarlijke sierlijkheid. Grote murenes komen wat bedreigend over terwijl zandmurenes verstopt zitten in de bodem en onverwacht naar boven komen. Ongevaarlijke slangalen kruipen over de bodem terwijl ze op zoek zijn naar een kleine prooi en sediment is bedekt met eenvoudige maar prachtige kerstboomwormen. Iets dieper vormen wrakken ware oases met vis en koraal. Je kunt er gewoonweg geen genoeg van krijgen maar zonder kieuwen moet je toch eens naar boven.

Strand van de Salines
Strand van de Salines

En als je eenmaal boven bent en eens niet wilt duiken heeft Martinique geschiedenis, cultuur en natuur in de aanbieding. Je kunt er een bezoek brengen aan de rumstokerijen, de tropische tuinen,  of een kano huren en de rest van de dag in alle stilte door de mangrovebossen heen varen terwijl je in de gaten wordt gehouden door duizenden krabben. Slavenmusea behoren ook tot de mogelijkheid op dit eiland waar de slavernij in 1848 werd afgeschaft. Je kunt een mountainbike huren en via verlaten  wegen de natuur in gaan, de vulkaan op wandelen, door de hoofdstad Fort-de-France slenteren, de ruïnes van Saint-Pierre bezoeken of gewoonweg een dag naar het strand gaan. Daarbij is de Grande Anse des Salines helemaal in het zuiden het meeste populair. De zon in deze contreien is overigens genadeloos en verraderlijk.

kerstboomwormpjes
Bijna magisch: kerstboomwormpjes

Martinique bezoeken is de Antillen op een andere manier beleven omdat het eiland echt van alles heeft. Formeel gezien maakt het gewoon deel uit van Frankrijk en Europa, je betaalt er met euro’s en bij aankomst op het vliegveld wapperen de Franse en de EU vlag. Toch ligt het 7.500 kilometer van Parijs af hetgeen gelukkig zorgt voor een tropische en exotische ambiance.

Door Royan van Velse

Royan van Velse werkt als manager inkoop. In zijn vrije tijd schrijft hij boeken en columns. Zo is hij onder andere de auteur van NOB cursusboeken en het boek “Onderwaterleven in de Middellandse Zee“. Meer van zijn werk is te vinden via ecritures.nu. Royan heeft inmiddels zo’n 3.000 duiken gemaakt en is instructeur bij de NOB, PADI en de Franse bond FFESSM.