De longen van de zee

In de Middellandse Zee zien ze er voor de zwemmers wat eng uit: die donkere plekken op de bodem. Menig duiker ziet ze wat beter en vindt ze ook maar niets: lange slierten zeewier boven een bodem die je niet kunt zien en waar van alles tussen kan zitten. En inderdaad: ze zitten vol met ander leven. Tussen deze planten vertoeven maar liefst 300 organismen, zoals jonge visjes die hier beschutting vinden tegen de grotere soorten. Het zijn feitelijk kraamkamers waar jong spul veilig op kan groeien.

Neptunusgras
Deze groene grasvelden op de bodem kennen we als Neptunusgras. Ze zijn van wezenlijk belang voor de zee omdat ze zuurstof produceren: 15 tot 20 liter per dag per vierkante meter. De planten komen voor vanaf vlak onder de oppervlakte tot een diepte van 40 meter en hebben nog een functie: het tegenhouden van golfslag. Hiermee wordt erosie aan de kust voorkomen. Het is dan ook niet voor niets dat deze vitale soort beschermd is.

Deze oases van de oceaan zoals ze ook wel genoemd worden, groeien heel langzaam. Een centimeter per jaar slechts. Onder de lange slierten die je ziet zit een zanderige verdikking die de wortels vormt. Een streng Neptunusgras die vanaf de bodem meer dan een meter lang is, is dus meer dan een eeuw oud. En veel van dit gras is nog veel langer en dus ouder. Helaas ondervinden de velden veel schade van duikers die er doorheen ploegen en van ankers van boten die hele plukken omhoog halen.



Het is de moeite waard om eens beter naar dit Neptunusgras te kijken wanneer je toch onder water bent. Het zit vol met bewoners en één van de bewoners heeft de uiterlijke kenmerken van het gras aangenomen: de syngnathus of zeeadder. Totaal ongevaarlijk en bijna niet te onderscheiden van het gras. Alleen heeft hij wel een bek en ogen, die moeilijk te onderscheiden zijn. Je kunt hem betrappen wanneer door de deining of stroming het gras verschillende kanten op gaat en er slechts één spriet niet meebeweegt in dat patroon: de zeeadder.

Die donkere plekken op de zeebodem leven en doen leven. Ga er dan ook voorzichtig mee om.

Meer van dit soort wetenswaardigheden leest u terug in het boek Onderwaterleven in de Middellandse Zee.