Getijde

Laagtij NoordzeeEen term waarvan iedereen en zeker iedere duiker wel eens gehoord heeft, maar wat betekent getijde nu precies? En wat houdt dit in voor de duiker onder ons?

Definitie Van Dale

Ge•tij•de
het getijde, de getijden
1. Het regelmatig afwisselen van eb en vloed

Zwaartekracht van maan en zon

Op aarde merken wij een heel klein beetje van de zwaartekracht van de maan en de zon. Iets meer van de maan dan de zon, omdat de maan dichter bij de aarde staat. Deze kracht is door de afstand met de aarde echter zo zwak geworden, dat wij deze zwaartekracht op aarde niet voelen. Toch zien we het effect van deze zwaartekracht door te kijken naar het water op aarde.

Als deze zwaartekracht van maan en zon zo enorm klein is dat wij er niks van voelen, waarom heeft het dan wel effect op water?

Water laat zich zeer gemakkelijk bewegen. Als je bijvoorbeeld een glas water ook maar ietsje schuin houdt zie je het water meteen verplaatsen. Daarnaast heeft het water op aarde veel bewegingsvrijheid door de enorme aaneengesloten oppervlaktes (71% van het aardoppervlak bestaat immers uit water). Een minuscule draaiing van het wateroppervlak heeft op zo’n grote afstand genoeg effect om het getijde op veel plekken waarneembaar te maken.

Waterstand bij getijde

Het hoogteverschil van de waterstand bij het getijde wordt door veel verschillende factoren bepaald. Bijvoorbeeld de afstand tot de evenaar, de diepte van het water en de grootte van het wateroppervlak. Zo kent de relatief kleine Middellandse Zee nauwelijks getijden en hebben meren geen (met het oog) waarneembare getijden. Dit terwijl onze Noordzee maar liefst een ‘dubbeldaags getijde’ kent, waarbij het verschil in hoog- en laagwater op sommige plekken tot wel vier meter kan oplopen.


Getijde en stroming

Getijden hebben stroming tot gevolg. Deze stroming is het sterkst tijdens de kentering van het getijde. Met getijdentabellen wordt deze kentering voorspelt. Wanneer je gaat duiken in een gebied met getijden doe je er dus goed aan om een getijdentabel te raadplegen. Deze getijdentabellen zijn vrijwel altijd te verkrijgen bij het plaatselijke duikcentrum of op websites zoals die van Rijkswaterstaat.

Getijde grafiek