Nemo en de Nemo’s

De Nautilus in Stoney Cove
De Nautilus in Stoney Cove

Menig duiker zegt de naam Nemo wel iets. Veel duikverenigingen in binnen- en buitenland voeren immers die naam. En ook wordt de naam verbonden aan het diepe duikzwembad in Brussel. Het Science Center in Amsterdam is ernaar vernoemd en we kennen allemaal het schattige en vertederende clownvisje uit de film ‘Finding Nemo’. De geografische plek op aarde die het verst verwijderd is van land, en die ergens in de zuidelijke Grote Oceaan ligt, heet weer het Nemopunt. Met andere woorden: Nemo is een wereldwijd iets.


In België is Nemo33 het zwembad waar duikers al 11 jaar lang in heerlijk, helder en warm water een diepe duik kunnen maken. 33 staat mogelijk voor de geplande diepte van het bad terwijl het feitelijk 34 meter diep is geworden. Misschien slaat die 33 eerder op de watertemperatuur, alhoewel deze een graadje lager ligt. Hoe dan ook, Nemo33 is een begrip geworden en menig duiker is er al eens geweest. In dit diepste zwembad van de wereld zijn er inmiddels al meer dan 300.000 duiken gemaakt. Allemaal Nemogangers.

Nemo33
Nemo33 in Brussel
Maar de échte en originele Nemo is kapitein op de onderzeeër Nautilus. Naar hem zijn alle anderen vernoemd. Nemo is de hoofdpersoon in het boek ‘Twintigduizend mijlen onder zee’ van Jules Verne. Dit werk verscheen in 1870, en verhaalt over kapitein Nemo die ervoor koos om zijn leven in, op en onder water door te brengen, zo ver als het maar kon van vastelanders vandaan. De Nautilus had hij zelf gebouwd en was voor die tijd opvallend vooruitstrevend. Het leven onder zee fascineerde hem en hij leerde er zoveel mogelijk over. Hij ontdekte ook verloren schatten in oude wrakken en in het verdwenen gewaande Atlantis. In Disneyland Parijs vormt ‘Les mystères du Nautilus’ tegenwoordig een attractie waarbij je al wandelend deze bijzondere onderzeeër kunt ontdekken en het leven in de zeeën en oceanen kunt bekijken.

Maar wil je de Nautilus niet lopend maar duikend onderzoeken, dan kun je oversteken naar Engeland, naar het grootste duikcentrum aldaar: Stoney Cove, niet ver van Leicester. De bar en het restaurant heten vanzelfsprekend Nemo en onder water, op 7 meter diepte, ligt de Nautilus. Het is stukken kleiner weliswaar dan het schip dat door Jules Verne werd verzonnen, maar indrukwekkend genoeg met zijn lengte van 10 meter en absoluut binnen handbereik. Het geheel is de reis waard.

In het oude Grieks staat het woord nemo voor ‘delen’. In het Latijn echter betekent het weer ‘niemand’. De kapitein en zijn geestesvader Jules Verne zouden vast trots zijn geweest op wat de naam vandaag vertegenwoordigt. In het boek zocht Nemo naar een punt ver van alle bewoning en bemensing. Met het Nemopunt is dat voor hem gevonden. De mensen die daar het dichtst bij in de buurt komen zijn de bemanningsleden van het ISS ruimtestation die er regelmatig overheen vliegen.

Uit de nabijheid van dat punt is aan het eind van de jaren ’90 een geluid opgevangen dat al snel de naam ‘bloop’ kreeg. Men heeft echter nooit met zekerheid vast kunnen stellen wat de oorzaak was van dit geluid dat zijn oorsprong leek te vinden in het Nemopunt.

De Nautilus verdween in de roman in een maalstroom. Sommigen denken dat na meer dan een eeuw Nemo en zijn onderzeeër op deze verlaten plek een ankerplaats hebben gevonden en af en toe luidruchtig getuigen van hun aanwezigheid. Nemo bestaat nog.

Door Royan van Velse

Royan van Velse werkt als manager inkoop. In zijn vrije tijd schrijft hij boeken en columns. Zo is hij onder andere de auteur van NOB cursusboeken en het boek “Onderwaterleven in de Middellandse Zee“. Meer van zijn werk is te vinden via ecritures.nu. Royan heeft inmiddels zo’n 3.000 duiken gemaakt en is instructeur bij de NOB, PADI en de Franse bond FFESSM.